Профессиональный лицей № 98
Кесиптик лицей
Байланыш жана маалыматтык технологиялар №98
Новруз - 2024

Новруз - 2024

2024

Нооруздун тарыхы

«Нооруз» деген сез байыркы фарс тилинин «науризи» деген сезунен алынып, бизче «нау» - "жаны", «рузи» - "кун" деген маанини билдирет.

Демек, "Нооруз" "Жаны жыл" же "Жаны кун" деп которулат. Бирок эл ичинде буга чейин "Нооруз - жаз майрамы" деген тушунуктер да жашап келген. Эл мурда календарь жок мезгилде жаздын кандай болорун дал ушул куну билип, "бул кунден баштап табияттын жанылануусу башталат" дешчу. Бул куну кун менен тун тенелет.

Тарыхтагы маалыматтарга таянсак, аталган майрам биздин заманга чейинки 7-6-кылымдарда эле пайда болгон жана Заостра аттуу пайгамбар

негиз салуучусу катары белгилуу. Окумуштуулардын айтуусу боюнча, Ноорузда аткарылуучу жерелгелер ислам дини пайда болгонго чейин эле

колдонулуп келген. Мисалы, эл бул майрамга 20 кун калганда "ушул жылы тушум мол болсун" деген тилек менен карапа идиштерге арпа, буудай, буурчак ендурушкен. Айрым бир малыматтарда "Нооруз - Кудай Адамды жараткан жети кундун биринчиси" деп берилет. Ал эми ислам

дининде «Нооруз - периштелер сыйлаган кун, анткени алар ушул куну жарык дуйнеде пайда болушкан" деген да маалыматтар бар.

От жана Нооруз

Мурда адамдар Ноорузду отту улуу жагып, аны тегеректей отуруп, тундун бир оокумуна чейин тосушкан. Атугул майрамдын алдында да

короолордо же денсее жерлерде оттор жагылып, анын устунен ары-бери секируу аркылуу "арамдыктан тазаланып жатабыз" деп ойлошкон.

Ушундай тилек менен короодогу малын да отту айланта айдашкан. Андан сон «сенин кызыл нурун мага келсин, менин сары оорум сага кетсин" деп кыйкырып отту айлана чуркап, "кырсык, капа-кайгы ушуну менен кетсин" деп суу толтурулган карапа идиштерди ыргытуу менен Жаны

жылды тосуп алышчу. Азыркы кунде Нооруз майрамында ак элечек кийген Умай эненин арча тутетуп, аластап, «кайгы-капа, жамандык еткен

жыл менен кетсин» деп купуя тилек кылганы да ошондон улам калган керунуш болсо керек.

Ал эми бизде...

Кыргыз эли байыртадан Нооруз майрамына чон кенул буруп, эски жылды узатуу, жаны жылды тосуу учун ар кандай камылга керуп келген.

Мисалы, ар бир уйбуле ез алдынча алдын-ала даярданып, жуунуп, таза кийимдерин кийишкен. Уй ичи, короо-жай, кече тартипке салынып,

тазаланган. Кир кийимдер жуулуп, буте элек иштер жаны жылга калтырылбай бутурулген. Ал эми майрамды ез денгозлинде откоруу иш-

аракеттерин «жыл ажыратыш» деп атап коюшкан. Ушундан улам «эски жыл ажырады, жаны жыл жалгады» деп айтышкан. Бул куну кыргыздар

арча, адырашманды куйгузуп, уй ичин жана короо-жайым аласташкан. Ошондой эле адамдар бири-бирине жакшы ой-тилектерин, каалоолорун

билдиришип, белектерин тартуулашкан. Таарынычы барлар чын дилден бирин-бири кечирип, "бардык чыр-чатак, араздашуу эски жыл менен

кетти" деп эсептешкен.Ошондуктан бул куну бардык койгейду унутуп, таарымыч, капачылыктарды артка таштап, Улуу кунду жагымдуу маанай

менен тосуп алуу шарт..

Акыркы жаңылыктар

  • №98 байланыш жана маалымат технологиялары кесиптик лицейи
    6/28/2024

    №98 байланыш жана маалымат технологиялары кесиптик лицейи

  • Обновление и разработка образовательных программ в ПЛКиИТ№98
    6/28/2024

    Обновление и разработка образовательных программ в ПЛКиИТ№98